Apabila disahkan hamil, seorang bakal ibu pastinya akan mencari sumber terbaik untuk memastikan kesihatan diri dan bayi dalam kandungan sentiasa terjaga. Salah satu persoalan yang sering ditanya ialah tentang keperluan mengambil vitamin dan suplemen semasa kehamilan.
Diet yang seimbang adalah cara terbaik untuk mendapatkan nutrien yang diperlukan oleh ibu dan bayi dalam kandungan. Ibu hamil digalakkan mengambil makanan daripada pelbagai sumber bagi membantu memenuhi keperluan vitamin, mineral dan tenaga sepanjang kehamilan.
Walau bagaimanapun, sesetengah ibu hamil mungkin menghadapi kesukaran mendapatkan nutrien tertentu melalui pemakanan sahaja disebabkan faktor seperti alahan, loya, muntah yang teruk atau keadaan kesihatan tertentu. Oleh itu, pengambilan vitamin dan suplemen semasa hamil perlu disesuaikan dengan keperluan individu serta nasihat doktor atau ahli farmasi.
Apakah Vitamin dan Suplemen Penting untuk Ibu Hamil?
Keperluan nutrien setiap ibu hamil adalah berbeza. Antara vitamin dan mineral yang sering diberi perhatian sepanjang kehamilan ialah asid folik, zat besi, kalsium, asid lemak omega-3 dan vitamin D.
1. Asid Folik
Asid folik merupakan nutrien penting terutamanya pada peringkat awal kehamilan. Pengambilan asid folik membantu mengurangkan risiko kecacatan tiub neural pada bayi, termasuk spina bifida.
Sumber: American Medical Association, 2011
Sebaik-baiknya, pengambilan asid folik dimulakan ketika merancang kehamilan dan diteruskan sekurang-kurangnya sehingga 12 minggu pertama kehamilan. Makanan yang mengandungi folat seperti sayur-sayuran hijau dan kekacang juga boleh menjadi sebahagian daripada diet yang seimbang.
Dalam keadaan tertentu, doktor mungkin menyarankan dos asid folik yang lebih tinggi. Contohnya, ia mungkin dipertimbangkan bagi ibu yang pernah mengalami kehamilan dengan kecacatan tiub neural, mengambil ubat antiepileptik atau mempunyai diabetes. Dos yang lebih tinggi hendaklah diambil hanya atas nasihat doktor.
2. Zat Besi
Zat besi penting semasa kehamilan kerana jumlah darah dalam badan ibu meningkat bagi menyokong tumbesaran bayi. Kekurangan zat besi boleh menyebabkan anemia dan doktor mungkin melakukan ujian darah untuk menilai tahap zat besi atau keadaan darah ibu.
Keperluan zat besi boleh berbeza mengikut keadaan setiap ibu. Suplemen zat besi juga boleh menyebabkan sesetengah individu mengalami kesan sampingan seperti sembelit, loya atau cirit-birit.
Jika mengalami kesan sampingan selepas mengambil suplemen zat besi, ibu hamil disarankan berbincang dengan doktor atau ahli farmasi sebelum mengubah dos atau jenis suplemen.
Antara sumber makanan yang mengandungi zat besi ialah daging merah, kismis, kurma, kekacang dan sayur-sayuran.
3. Kalsium
Kalsium diperlukan untuk menyokong pembentukan tulang dan gigi bayi. Kalsium juga penting untuk mengekalkan kesihatan tulang dan fungsi tubuh ibu sepanjang kehamilan.
Ibu hamil yang tidak mendapat kalsium mencukupi daripada makanan atau mempunyai keadaan tertentu mungkin memerlukan suplemen berdasarkan nasihat doktor.
Keperluan kalsium harian bergantung kepada umur dan keadaan individu. Oleh itu, ibu hamil perlu mendapatkan nasihat profesional kesihatan bagi menentukan jumlah yang sesuai.
4. Asid Lemak Omega-3 (DHA dan EPA)
Asid lemak omega-3 seperti DHA dan EPA turut menjadi perhatian semasa kehamilan kerana ia terlibat dalam perkembangan otak dan sistem saraf bayi.
Ikan merupakan antara sumber DHA dan EPA. Namun, ibu hamil perlu memilih jenis ikan yang sesuai dan mengelakkan pengambilan ikan yang mempunyai kandungan merkuri yang tinggi.
Jika anda mempertimbangkan suplemen omega-3 semasa hamil, berbincang dengan doktor atau ahli farmasi untuk menentukan sama ada suplemen tersebut sesuai untuk anda.
5. Vitamin D
Vitamin D membantu tubuh mengawal kalsium dan fosforus yang penting untuk kesihatan tulang dan gigi. Keperluan vitamin D semasa kehamilan boleh dipengaruhi oleh pemakanan, keadaan kesihatan dan faktor individu.
Antara sumber makanan yang mengandungi vitamin D ialah ikan sardin, ikan makarel, ikan salmon, telur dan daging.
Perlukah Semua Ibu Hamil Mengambil Suplemen?
Tidak semua ibu hamil mempunyai keperluan suplemen yang sama. Keperluan vitamin dan mineral bergantung kepada pemakanan, usia, keadaan kesihatan, keputusan ujian darah dan faktor lain.
Oleh itu, sebelum mengambil sebarang vitamin untuk ibu hamil atau suplemen tambahan, dapatkan nasihat daripada doktor atau ahli farmasi. Elakkan mengambil dos yang tinggi tanpa mendapatkan nasihat profesional kesihatan.
Kesimpulan
Vitamin ibu hamil dan nutrien seperti asid folik, zat besi, kalsium, omega-3 dan vitamin D memainkan peranan penting dalam pemakanan semasa kehamilan. Namun, keperluan setiap ibu adalah berbeza dan pemakanan seimbang perlu menjadi asas kepada penjagaan kesihatan sepanjang kehamilan.
Jika anda sedang hamil atau merancang kehamilan, berbincanglah dengan doktor atau ahli farmasi untuk mengetahui vitamin dan suplemen yang sesuai berdasarkan keadaan serta keperluan anda.
