Penyakit Sawan Semasa Mengandung: Risiko, Rawatan dan Penjagaan Ibu & Bayi

Kebanyakan wanita yang mempunyai penyakit sawan, yang juga dikenali sebagai epilepsi, boleh mengandung secara normal dan seterusnya melahirkan bayi yang sihat. Namun begitu, penyakit sawan memerlukan perhatian khusus kerana kehamilan boleh mempengaruhi kekerapan serangan sawan dan keberkesanan ubat antisawan.

Jika anda mempunyai epilepsi dan merancang untuk mengandung, adalah penting untuk mendapatkan nasihat doktor lebih awal. Pakar perubatan dalaman atau pakar neurologi boleh membantu merancang rawatan sebelum, semasa dan selepas kehamilan bagi mengurangkan risiko kepada ibu dan bayi.

Di hospital dengan kemudahan perubatan yang lengkap seperti Hospital USM, ibu hamil dengan penyakit sawan boleh mendapatkan penjagaan antenatal bersama doktor pakar. Pemantauan secara berkala membantu memastikan kesihatan ibu dan perkembangan janin berada pada tahap yang optimum.

Artikel ini menerangkan perkara penting berkaitan epilepsi semasa mengandung, termasuk:

• Persediaan sebelum mengandung.
• Risiko penyakit sawan terhadap ibu dan bayi.
• Rawatan dan pemantauan semasa mengandung.
• Kaedah kelahiran bagi ibu yang mempunyai epilepsi.
• Penjagaan ibu dan bayi selepas bersalin.

Penyakit Sawan dan Wanita

Sel saraf di dalam otak menghasilkan isyarat elektrik yang bertanggungjawab menghantar maklumat ke seluruh anggota badan. Isyarat ini penting untuk mengawal fungsi dan pergerakan badan. Bagi seseorang yang mempunyai penyakit sawan atau epilepsi, aktiviti elektrik otak boleh terganggu dan menyebabkan pelbagai manifestasi seperti perubahan tingkah laku, kekejangan otot dan serangan sawan.

Perubahan hormon wanita, terutamanya estrogen dan progesteron, boleh mempengaruhi serangan sawan. Perubahan paras hormon semasa kehamilan boleh menyebabkan kekerapan serangan sawan meningkat, berkurang atau kekal seperti biasa. Corak serangan juga mungkin berubah semasa mengandung dan dalam tempoh awal selepas bersalin.

Ubat antisawan atau antiepilepsi digunakan untuk mengawal serangan sawan. Sesetengah pesakit mungkin memerlukan lebih daripada satu jenis ubat sebelum doktor menentukan rawatan yang paling sesuai dan berkesan.

Persediaan Sebelum Mengandung

Wanita yang mempunyai epilepsi dan merancang untuk mengandung dinasihatkan berbincang dengan doktor terlebih dahulu. Jangan menghentikan atau mengurangkan dos ubat antisawan sendiri kerana serangan sawan yang tidak terkawal boleh mendatangkan risiko kepada ibu dan janin.

Dalam keadaan tertentu, doktor mungkin mempertimbangkan pengurangan dos ubat secara berperingkat jika pesakit tidak mengalami serangan sawan untuk tempoh tertentu. Dalam keadaan lain, doktor mungkin tidak mengesyorkan pengurangan dos atau mungkin menukar kepada jenis ubat antisawan yang lebih sesuai.

Sesetengah ubat antisawan boleh meningkatkan risiko kecacatan pada janin. Walau bagaimanapun, serangan sawan yang tidak terkawal juga boleh membahayakan ibu dan bayi. Oleh itu, pakar perbidanan serta pakar perubatan dalaman atau neurologi akan membantu menentukan jenis dan dos ubat antisawan yang paling sesuai semasa kehamilan.

Asid Folik Sebelum dan Semasa Kehamilan

Sesetengah ubat antisawan boleh mempengaruhi penggunaan asid folik oleh badan. Kekurangan asid folik semasa awal kehamilan boleh meningkatkan risiko kecacatan tertentu pada janin.

Oleh itu, wanita yang mengambil ubat antisawan dan berpotensi untuk mengandung disarankan mendapatkan nasihat doktor mengenai pengambilan asid folik setiap hari. Dos asid folik yang sesuai perlu ditentukan berdasarkan keadaan kesihatan dan ubat yang digunakan.

Pakar pemakanan atau pegawai dietetik di hospital juga boleh membantu dalam merancang pemakanan yang seimbang serta mengenal pasti sumber makanan yang kaya dengan asid folik.

Risiko Penyakit Sawan kepada Ibu Semasa Mengandung

Kekerapan serangan sawan boleh berubah semasa kehamilan. Sesetengah wanita mungkin mengalami serangan yang lebih kerap, manakala sebahagian yang lain tidak mengalami perubahan atau menjadi lebih terkawal.

Perubahan fisiologi badan, hormon dan metabolisma semasa kehamilan boleh mempengaruhi paras ubat antisawan dalam darah. Jika serangan sawan menjadi semakin kerap, doktor mungkin melakukan pemantauan dan ujian darah bagi menilai paras serta keberkesanan ubat yang digunakan.

Pemantauan secara berkala amat penting bagi memastikan sawan kekal terkawal dan rawatan dapat disesuaikan mengikut perubahan keadaan ibu sepanjang kehamilan.

Risiko Epilepsi dan Ubat Antisawan kepada Bayi

Secara keseluruhan, risiko kecacatan kelahiran dalam populasi umum adalah sekitar 2 hingga 3%. Bagi wanita yang mempunyai penyakit sawan, risiko tersebut boleh menjadi lebih tinggi dan turut dipengaruhi oleh jenis serta dos ubat antisawan yang digunakan.

Antara komplikasi atau masalah yang boleh dikaitkan dengan penyakit sawan dan rawatan tertentu termasuk:

• Sumbing bibir dan lelangit.
• Kecacatan tiub neural seperti spina bifida.
• Berat lahir yang rendah.
• Saiz kepala yang kecil.
• Masalah pertumbuhan dan perkembangan.
• Masalah perkembangan kognitif.
• Masalah pembekuan darah bagi keadaan atau ubat tertentu.
• Peningkatan risiko sawan pada masa hadapan dalam sesetengah keadaan.

Risiko sebenar berbeza mengikut jenis epilepsi, kekerapan serangan, jenis dan dos ubat antisawan serta faktor kesihatan ibu yang lain. Oleh itu, penilaian doktor adalah penting sebelum dan sepanjang kehamilan.

Kelahiran bagi Ibu yang Mempunyai Penyakit Sawan

Kebanyakan wanita yang mempunyai epilepsi boleh melahirkan bayi secara normal. Penyakit sawan sahaja biasanya bukan sebab untuk melakukan kelahiran secara pembedahan.

Kelahiran secara pembedahan atau caesarean section biasanya dipertimbangkan apabila terdapat sebab obstetrik atau keadaan perubatan tertentu yang memerlukannya. Kaedah kelahiran akan ditentukan oleh doktor berdasarkan keadaan ibu dan bayi.

Penjagaan Selepas Bersalin

Selepas bersalin, perubahan fisiologi badan apabila kembali kepada keadaan sebelum mengandung boleh mempengaruhi paras ubat antisawan. Oleh itu, dos atau jenis ubat mungkin perlu dinilai semula oleh doktor.

Sesetengah ubat antisawan juga boleh mempengaruhi keberkesanan kaedah perancangan keluarga berasaskan hormon. Wanita yang tidak merancang kehamilan seterusnya perlu berbincang dengan doktor bagi memilih kaedah kontraseptif yang paling sesuai dan berkesan.

Vitamin K untuk Bayi

Selepas kelahiran, bayi biasanya diberikan vitamin K bagi membantu sistem pembekuan darah. Bagi ibu yang mengambil sesetengah jenis ubat antisawan, doktor mungkin memberikan perhatian khusus terhadap risiko masalah pembekuan darah pada bayi.

Penyusuan Susu Ibu

Dalam kebanyakan keadaan, penyusuan susu ibu boleh dipertimbangkan bagi ibu yang mengambil ubat antisawan. Walaupun hanya sebahagian ubat boleh masuk ke dalam susu ibu, kesesuaian penyusuan bergantung kepada jenis ubat, dos dan keadaan bayi.

Ibu disarankan mendapatkan nasihat doktor yang merawat sebelum membuat keputusan berkaitan penyusuan dan ubat antisawan. Jangan menghentikan ubat secara sendiri kerana kawalan sawan yang baik tetap penting selepas bersalin.

Soalan Lazim tentang Penyakit Sawan Semasa Mengandung

Adakah wanita yang mempunyai epilepsi boleh mengandung?

Ya. Kebanyakan wanita yang mempunyai epilepsi boleh mengandung dan melahirkan bayi yang sihat. Namun, kehamilan perlu dirancang bersama doktor supaya penyakit sawan dan penggunaan ubat dapat dipantau dengan baik.

Adakah ubat antisawan selamat semasa mengandung?

Keselamatan bergantung kepada jenis dan dos ubat antisawan. Sesetengah ubat mempunyai risiko yang lebih tinggi terhadap janin. Walau bagaimanapun, menghentikan ubat tanpa nasihat doktor boleh menyebabkan serangan sawan yang membahayakan ibu dan bayi.

Perlukah saya berhenti mengambil ubat sawan jika mahu mengandung?

Tidak. Jangan berhenti atau mengubah dos ubat antisawan tanpa arahan doktor. Jika merancang kehamilan, bincangkan perkara ini dengan pakar perubatan dalaman atau pakar neurologi seawal mungkin.

Bolehkah ibu yang mempunyai epilepsi bersalin secara normal?

Ya. Kebanyakan ibu dengan epilepsi boleh bersalin secara normal. Kelahiran secara pembedahan biasanya dilakukan jika terdapat sebab obstetrik atau keadaan perubatan tertentu.

Bolehkah ibu yang mempunyai epilepsi menyusukan bayi?

Dalam banyak keadaan, penyusuan susu ibu boleh dilakukan. Namun, keputusan bergantung kepada jenis dan dos ubat antisawan serta keadaan ibu dan bayi. Dapatkan nasihat doktor yang merawat sebelum membuat perubahan terhadap ubat atau penyusuan.

Kesimpulan

Penyakit sawan semasa mengandung memerlukan pemantauan yang teliti, tetapi epilepsi tidak semestinya menghalang seseorang wanita daripada mempunyai kehamilan dan kelahiran yang sihat. Perancangan kehamilan, pemilihan ubat antisawan yang sesuai, pengambilan asid folik, pemantauan kesihatan ibu dan janin serta penjagaan selepas bersalin merupakan aspek penting dalam pengurusan epilepsi.

Jika anda mempunyai penyakit sawan dan merancang untuk mengandung, berjumpalah dengan doktor lebih awal untuk mendapatkan nasihat yang sesuai dengan keadaan kesihatan dan rawatan anda.